De techniek kan niet zonder de menselijke hand

De techniek kan niet zonder de menselijke hand

Als patiënt komt u onder behandeling bij Maastro en de eerste bestraling kan beginnen. Voordat het bestralingsapparaat zijn eerste stralen afgeeft, zijn er heel wat stappen aan voorafgegaan. Want waar de straling precies moet komen en hoeveel stralingsdosis er nodig is, moet eerst helemaal worden berekend. De tumor moet namelijk heel precies worden bestraald zodat het omliggende gezond weefsel juist gespaard blijft.

Het is precisiewerk, het vakgebied van een radiotherapeutisch laborant. Roel-Germ Wanders is één van de ruim negentig radiotherapeutisch laboranten bij Maastro. Hij werkt dagelijks met innovatieve technieken en heeft verstand van complexe stralingsapparatuur. Maar nog belangrijker: voor de patiënt is hij een rots in de branding. 

Voorbereiding

Omdat patiënten soms tientallen bestralingen krijgen, bouw je als laborant een bijzondere band met ze op. Roel-Germ Wanders: “Ze zien ons meteen na de intake en wij begeleiden ze dan naar de CT-scan.” Tijdens deze scan gaan we de patiënt zo stabiel mogelijk op de bestralingstafel plaatsen en vinden we samen een houding waarin hij zo comfortabel mogelijk tien minuten ontspannen kan liggen.” Deze houding is bepalend voor het effect van de bestralingen.

Nauwkeurig intekenen 

Bij de volgende stap tekent de laborant de gezonde organen in op een scan. Ter controle kijkt een collega-laborant mee. De arts tekent het te bestralen gebied in. Zijn werk wordt weer gecontroleerd door een andere arts. Alles wordt multidisciplinair besproken. Roel-Germ Wanders: “Hoe nauwkeuriger wij de gezonde organen intekenen, des te beter het bestralingsplan wordt. Wat je wilt, is het te bestralen gebied een zo hoog mogelijke dosis geven en de gezonde weefsels sparen.” De patiënt heeft er voordelen bij, want die ervaart dat minder bijwerkingen optreden en dit heeft gunstige effecten op lange termijn.

Teamwork

Vervolgens berekent de laborant het bestralingsplan op de computer. Hoeveel dosis nodig is, verschilt per tumorsoort en wordt bepaald door de arts. Wanders: “Het vinden van het juiste behandelplan is maatwerk en vraagt iedere keer weer om een andere aanpak. Het fijne hieraan is de samenwerking met mijn collega’s en de onderlinge controles om tot een goed plan te komen.” De arts geeft zijn uiteindelijke goedkeuring voor het bestralingsplan.

Precisie boven alles. Eerst gaat de laborant het bestralingsplan ‘afstralen’. De bestraling vindt dan zonder de patiënt plaats en de laborant meet of de dosis die gepland is daadwerkelijk overeenkomt met de afgegeven stralingsdosis. Als deze meting akkoord is, dan kan de patiënt komen voor zijn eerste bestraling. Tussen de intake en het maken van de CT-scan, en de start van de bestraling ligt een week.

Rots in de branding

Het werk van een laborant vergt nogal wat rekenwerk. Roel-Germ Wanders: “In dit beroep moet je goed met getallen zijn en affiniteit hebben met techniek. Maar wat nog belangrijker is, is het patiëntencontact. Wij zijn de rots in de branding voor onze patiënten want we zien ze tenslotte iedere dag.”

Dit artikel is gepubliceerd in de mei editie van Nummer1. Bekijk hem hier.