Onderzoek MaastroLab gebaseerd op nobelprijswinnaars

Dit jaar kan de toekenning van de nobelprijs van de geneeskunde zomaar ook een positief effect hebben voor het MaastroLab. Want de drie wetenschappers die de prijs hebben ontvangen, hebben zich beziggehouden met het effect van zuurstofverandering in weefsel. “Dit speelt eveneens een belangrijke rol in ons kankeronderzoek,” stellen Arjan Groot en Jon Ient, beide wetenschappelijke onderzoekers bij MaastroLab. “We hopen dan ook dat het nu makkelijker wordt om de middelen te krijgen voor de volgende stap in ons onderzoek, het doen van klinische trials. Cruciaal, dit kan de behandeling van kankerpatiënten aanzienlijk verbeteren.”

Moleculair mechanisme

Als cellen te snel groeien, kunnen ze een tekort krijgen aan zuurstof. Ze raken dan te ver van de bloedvaten verwijderd die hen voorzien van zuurstof. “Dit wordt hypoxia genoemd,” stelt Jon Ient. “Een conditie waarbij weefsels in het lichaam als geheel of in een bepaald deel van het lichaam niet voorzien wordt van voldoende zuurstof. De winnaars van de nobelprijs 2019, Gregg Semenza, William Kaelin en Peter Ratcliffe, hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het inzicht in de manier waarop cellen zich aanpassen aan verschillen in zuurstofaanbod om zich heen. Elk van de drie heeft een deel van het moleculaire mechanisme hierachter in kaart gebracht.”

Betere zuurstoftoevoer

Dat onderzoek vindt zijn oorsprong al in de jaren negentig. “Toch is het nog altijd van belang,” stelt Jon Ient. “Ook kankercellen kunnen – als ze te snel groeien – namelijk een tekort krijgen aan zuurstof. Ze raken dan te ver verwijderd van de bloedvaten. Hierdoor treedt een soort overlevingsmechanisme in werking waardoor de cellen kunnen gaan woekeren. Terwijl een betere zuurstoftoevoer naar tumoren juist de woekerende cellen minder vatbaar maakt voor groei. In MaastroLab doen we al meer dan tien jaar onderzoek naar dit mechanisme. Ook is er een medicijn ontwikkeld dat reageert op hypoxia, het zuurstoftekort in tumor weefsel.

Klinische trials

De volgende stap zou zijn om dit te gaan testen met klinische trials. “Maar het is lastig om hiervoor de benodigde middelen te krijgen,” zegt Arjan Groot. “Daarom zijn wij zo blij met de toekenning van de Nobelprijs voor Geneeskunde voor juist deze wetenschappers. Hiermee is er opnieuw aandacht voor dit onderwerp. Bovenal krijgt het vakgebied hiermee de erkenning die het verdient. Wij willen onze resultaten graag verder onderzoeken met klinische trials. We zijn ervan overtuigd dat dit de behandeling kan verbeteren van kankerpatiënten. En daar is het ons allemaal uiteindelijk toch om te doen!”