Nog nauwkeuriger bestralen met optical surface tracking

Ook bij protonentherapie zijn de eerste ervaringen opgedaan met het optical surface tracking systeem. “Onnauwkeurigheden in de positionering worden direct door het systeem gedetecteerd en laboranten kunnen voor en tijdens de bestraling corrigeren,” vertelt Michel Öllers, Klinisch Fysicus bij Maastro. ‘Momenteel wordt onderzocht of het systeem zelfs zo nauwkeurig is dat bepaalde tijdrovende beeldvorming voorafgaand aan de bestraling verminderd worden. Dit levert winst op voor de patiënt zonder in te boeten aan kwaliteit.”

Direct feedback

Bij bestraling is het belangrijk dat de patiënt hetzelfde ligt als vooraf is gepositioneerd. Soms is dat een uitdaging. Sinds kort gebruikt Maastro hiervoor een nieuw systeem voor zowel fotonen als protonentherapie. “Met optical surface tracking geeft het bestralingsapparaat direct feedback als de patiënt anders ligt dan vooraf was gepositioneerd of als zijn ademhaling is veranderd,” vertelt Michel Öllers. “Hiermee verhogen we de nauwkeurigheid en kwaliteit van de bestraling in het algemeen.”

Behoorlijke investering

Maastro gebruikt het optical surface tracking systeem van de Zweedse fabrikant C-RAD. De aanschaf betekende voor Maastro een behoorlijke investering. “We zijn dan ook niet over één nacht ijs gegaan”, aldus Michel Öllers. “De voorbereiding loopt al sinds 2017. Werken met optical surface tracking maakt de behandeling ook iets complexer omdat we simpelweg meer ‘zien’. Maar de voordelen maken het meer dan waard.”

Inzetten bij protonen

Aanvankelijk werd optical surface tracking alleen toegepast voor fotonen, de conventionele manier van bestraling. “Sinds kort gebruiken we optical surface tracking ook bij protonentherapie. De leverancier heeft hiervoor nieuwe software ontwikkeld. De afgelopen tijd hebben we veel ervaring opgedaan bij fotonen. Deze nemen we natuurlijk mee naar protonentherapie.”

Uitstekende resultaten

Maastro verwacht met het optical tracking systeem nog hogere kwaliteit en veiligheid voor de patiënt te boeken in protonentherapie. De positionering en fixatie van de patiënt is bij protonentherapie nog belangrijker dan bij fotonentherapie. “Bijvoorbeeld bij patiënten met linkszijdige borstkanker. Patiënten worden in diepe inademing bestraald. We oefenen de diepe ademhaling vooraf met de patiënt in combinatie met het C-RAD systeem. Tijdens de bestraling kan de patiënt zelf via een video-bril zien of hij voldoende diepe ademhaling heeft. Hij kan zo dus zelf invloed uitoefenen op zijn behandeling. We zien dat diepe inademhaling over het algemeen goed gaat bij patiënten met borstkanker. Bij patiënten met longkanker kan dat moeilijker zijn. In alle gevallen zorgt echter het optical surface tracking systeem ervoor dat de bestralingsbundel automatisch stopt als de patiënt de diepe ademhaling niet meer kan volhouden.”

Open maskers

Naar verwachting worden binnenkort de eerste patiënten met meerdere hersentumoren bestraald met fotonentherapie in combinatie met het optical surface tracking systeem. “We verwachten dat we door gebruik te maken van het optical surface tracking systeem kunnen overstappen naar gedeeltelijk open fixatie maskers. We gebruiken nu nog volledig gesloten maskers. Dat zou een groot voordeel zijn voor deze patiënten. Het biedt eveneens de mogelijkheid om onze bestralingstechniek nog geavanceerder te maken door te bestralen vanuit verschillende tafelhoeken. We kunnen zo gezond hersenweefsel beter sparen en de tumor preciezer bestralen. We hebben hiernaar wetenschappelijk onderzoek gedaan en de resultaten zullen binnenkort in een vaktijdschrift worden gepubliceerd.”