De bestraling

Wat is radiotherapie of bestraling?

Radiotherapie is een behandelingsvorm die gebruik maakt van straling. Radiotherapie wordt onder meer gebruikt bij de behandeling van kanker, maar ook andere (niet-kwaadaardige) aandoeningen komen soms voor een bestralingsbehandeling in aanmerking. Voor de bestraling wordt gebruik gemaakt van röntgenstraling die echter vele malen sterker is dan de straling die gebruikt wordt voor het maken van röntgenfoto's. Soms wordt ook een radioactieve bron gebruikt die in het lichaam in of dichtbij de tumor wordt aangebracht. Voor alle gebruikte straling geldt dat deze onzichtbaar, niet te ruiken en niet voelbaar is. 

Radiotherapie wordt toegepast als:
  • Curatieve (genezende) behandeling
  • Adjuvante (aanvullende) behandeling: radiotherapie als onderdeel van de behandeling, naast  bijvoorbeeld een operatie en/of chemotherapie
  • Palliatieve (verzachtende) behandeling: geen genezende behandeling, maar een behandeling gericht op het verminderen van klachten en het verbeteren van de kwaliteit van het dagelijks leven

 
Soorten bestraling

Radiotherapie kan als uitwendige bestraling en als inwendige bestraling worden toegepast. Mogelijk wordt u alleen uitwendig bestraald, alleen inwendig, of zowel uitwendig als inwendig. Dit hangt zowel af van de soort kanker die behandeld wordt alsook van het stadium van de kanker.
 

  • Uitwendige bestraling
    Bij uitwendige bestraling bevindt het bestralingstoestel zich buiten het lichaam en wordt het te behandelen gebied door de huid heen bestraald. De straling waarmee u behandeld wordt, is een elektrisch opgewekte straling. Het opwekken van deze straling gebeurt in het bestralingstoestel, de zogenaamde lineaire versneller (zie de foto hiernaast). Meer over uitwendige bestraling en de werking van het bestralingstoestel vindt u pagina 10 in onze Behandelwijzer radiotherapie

 

Bijwerkingen

Alle intensieve behandelmethoden kennen een aantal bijwerkingen. De mate en ernst van de bijwerkingen is per persoon verschillend en afhankelijk van een groot aantal factoren. Uw radiotherapeut-oncoloog zal u hierover zo volledig mogelijk informeren en adviezen geven om de bijwerkingen te beperken. Het al dan niet optreden van bijwerkingen zegt niets over het effect van de behandeling tegen de kanker.

Bijwerkingen die zoal kunnen optreden zijn:
  • vermoeidheid
  • huidklachten
  • haaruitval
  • bindweefselvorming

 
Meer over deze en andere bijwerkingen leest u op pagina 10 in onze Behandelwijzer radiotherapie.

Uw bestraling: de prakijk

De bestraling wordt uitgevoerd door radiotherapeutisch laboranten. Zij zijn opgeleid om de bestralingstechnieken toe te passen en kunnen uw vragen daarover beantwoorden. Ook over eventuele lichamelijke klachten kunt u met hen praten: zo nodig zullen zij deze doorgeven aan de radiotherapeut-oncoloog.

Afspraken voor de bestralingen worden voor u gemaakt door de administratief medewerkers. De bestralingen worden zowel in Maastricht als Venlo uitgevoerd. Praktische zaken als route en meldprocedure vindt u op pagina 23 in onze Behandelwijzer radiotherapie. Wij doen ons uiterste best u op de afgesproken tijd te helpen, maar storingen van de apparatuur, vertraging tijdens het patiëntenvervoer en dergelijke kunnen tot langere wachttijden leiden. In dat geval vragen wij hiervoor uw begrip. Wij zullen proberen u zoveel mogelijk telefonisch te informeren als uw behandeling later begint. 

Hoe gaat een bestraling in zijn werk?
Als u komt voor de eerste bestraling, wordt u door een laborant uit de wachtkamer opgehaald. Indien u dit prettig vindt, mag u de eerste keer iemand meenemen. De keren daarna wordt u opgeroepen via een intercomsysteem. In de aangewezen kleedkamer maakt u het te bestralen gebied vrij van kleding. U kunt eventueel een kledingstuk los omslaan. Vervolgens neemt een laborant u mee naar het bestralingstoestel en neemt u plaats op de bestralingstafel. De laboranten stellen de bestralingsapparatuur nauwkeurig in. Na het instellen worden voor elke bestraling eerst foto’s gemaakt ter controle van de houding. Het is belangrijk dat u tijdens de bestraling zo stil mogelijk blijft liggen. Tijdens de bestraling hoort u een hoog zoemend geluid, veroorzaakt door de apparatuur. Verder ruikt, voelt en ziet u niets van de bestraling. U kunt wel het draaien van het toestel zien en horen. Tijdens de bestraling bent u alleen in de ruimte maar de laboranten kunnen met u communiceren door middel van een intercomsysteem en kunnen u zien middels een camera. In totaal duurt de behandeling, met uit- en aankleden, het instellen van het toestel en het bestralen tien tot dertig minuten.
Hoe de bestraling gebeurt kunt u ook bekijken in een van de voorlichtingsfilms

Aantal bestralingen
De totale dosis straling wordt meestal in een aantal keren toegediend (zogenaamde fracties). De meeste patiënten moeten daarom gedurende een bepaalde tijd bijna dagelijks of soms zelfs twee keer per dag naar ons instituut komen. De radiotherapeut-oncoloog bepaalt hoeveel bestralingen u nodig heeft.  U kunt uw arts vragen het bestralingsschema vooraan in de Behandelwijzer radiotherapie in te vullen.

Controles en nacontroles
U heeft regelmatig een controleafspraak bij de radiotherapeut-oncoloog. Wij streven ernaar deze zoveel mogelijk aansluitend aan de bestraling te plannen, bij voorkeur bij uw behandelend radiotherapeut-oncoloog. De radiotherapeut-oncoloog bekijkt dan hoe het met u gaat. Klachten, problemen of eventuele opmerkingen kunt u met de arts bespreken. Zo nodig krijgt u medicijnen om de klachten te verlichten.  Tegen het eind van de totale behandeling krijgt u een afspraak mee voor een nacontrole. De arts zal met u bespreken hoe de verdere controle er uit gaat zien. De controles zijn van groot belang om het effect van de behandeling te kunnen volgen. De uitwerking van de bestraling zet zich nog geruime tijd voort, zodat het uiteindelijke resultaat van de behandeling pas na acht weken (of nog langer) is te beoordelen. Indien u een korte bestralingsserie krijgt met het doel om klachten als pijn of bloedingen te verminderen, kunt u al op korte termijn verbetering verwachten

Volg ons op

linkedin youtube